اگر به غذاهای سنتی ایرانی علاقه دارید، بدون شک طرز تهیه دیزی یکی از آموزشهایی است که نباید از دست بدهید. دیزی یا آبگوشت، یکی از اصیلترین و محبوبترین غذاهای ایرانی است که با گوشت گوسفندی، نخود، لوبیا، سیبزمینی و ادویههای معطر تهیه میشود و عطر و طعم آن یادآور دورهمیهای خانوادگی و ظهرهای جمعه است.
شاید در نگاه اول پخت دیزی ساده به نظر برسد، اما برای داشتن یک آبگوشت جاافتاده و خوشطعم باید فوتوفنهایی را رعایت کنید. در این مقاله، طرز تهیه دیزی را بهصورت مرحلهبهمرحله همراه با تمام نکات مهم آموزش میدهیم.
تاریخچه کوتاه دیزی
اگر به گذشته برگردیم، متوجه میشویم که آبگوشت یکی از غذاهای اصلی خانوادههای ایرانی بوده است. همانطور که امروزه برنج و انواع خورشت جایگاه ویژهای در سفره ایرانی دارند، در گذشته انواع مختلف آبگوشت در برنامه غذایی خانوادهها دیده میشد.
امروزه نیز در شهرهای مختلف ایران، انواع دیزی و آبگوشت مانند آبگوشت بزباش، آبگوشت کشک، آبگوشت گندم و آبگوشت قورمهسبزی طبخ میشود. حتی در برخی کشورهای همسایه نیز غذاهایی مشابه آبگوشت ایرانی وجود دارد.
مواد لازم برای طرز تهیه دیزی (آبگوشت) سنتی (۴ نفر)
-
- ۲۴۰ گرم نخود و لوبیای سفید (به نسبت مساوی)
-
- ۶۰۰ گرم گوشت گوسفندی همراه با استخوان و کمی چربی
-
- ۶۰ گرم دنبه
-
- ۴ عدد گوجهفرنگی پوره شده
-
- ۲ عدد پیاز متوسط
-
- ۴ عدد سیبزمینی متوسط
-
- ۱۶۰ گرم رب گوجهفرنگی
-
- نمک، فلفل سیاه، زردچوبه، دارچین و ادویه مخصوص آبگوشت به مقدار لازم
طرز تهیه دیزی مرحله به مرحله
مرحله اول؛ خیساندن حبوبات
۴۸ ساعت قبل از پخت، نخود و لوبیا را خیس کنید و چند مرتبه آب آن را عوض کنید تا نفخ حبوبات گرفته شود.
مرحله دوم؛ آماده کردن مواد
گوشت، نخود، لوبیا، دنبه و پیاز خرد شده را داخل ظرف دیزی یا قابلمه مناسب بریزید.
مرحله سوم؛ اضافه کردن آب
حدود شش برابر حجم مواد، آب داخل قابلمه بریزید. اگر در طول پخت آب دیزی کم شد، فقط آب جوش اضافه کنید. اضافه کردن آب سرد باعث افت کیفیت و طعم آبگوشت میشود.
مرحله چهارم؛ شروع پخت
پس از جوش آمدن آب، کف روی سطح را جمع کنید تا آبگوشت شفافتر شود. سپس زردچوبه را اضافه کنید.
مرحله پنجم؛ پخت آرام
درِ قابلمه را ببندید و شعله را کم کنید. راز یک دیزی جاافتاده، پخت طولانی با حرارت ملایم است.
مرحله ششم؛ اضافه کردن سیبزمینی
بعد از اینکه گوشت و حبوبات تقریباً پخته شدند، سیبزمینیها را اضافه کنید.
مرحله هفتم؛ افزودن رب و ادویه
در یک ساعت پایانی، رب گوجهفرنگی، پوره گوجه و ادویهها را اضافه کنید تا دیزی کاملاً جا بیفتد.
پس از آماده شدن، آب دیزی را جداگانه سرو کنید و گوشت، نخود، لوبیا و سیبزمینی را با گوشتکوب بکوبید و همراه نان سنگک، سبزی خوردن، ترشی و پیاز میل کنید.
فوت و فن طرز تهیه دیزی
-
- بهترین گوشت برای دیزی، گردن، سردست، ماهیچه یا قلوهگاه گوسفندی است.
-
- نخود و لوبیا را حتماً ۴۸ ساعت خیس کنید.
-
- از ابتدای پخت به گوشت نمک نزنید؛ زیرا دیرپز میشود.
-
- دیزی را با حرارت کم بپزید تا کاملاً جا بیفتد.
-
- برای طعم بهتر میتوانید از چند عدد لیموعمانی سوراخشده در یک ساعت پایانی پخت استفاده کنید.
-
- اگر طعم ترش را دوست دارید، آبلیمو را هنگام سرو اضافه کنید، نه هنگام پخت.
-
- استفاده از دنبه باعث خوشعطر و خوشطعم شدن آبگوشت میشود.
ارزش غذایی دیزی
دیزی یکی از کاملترین غذاهای سنتی ایرانی است. گوشت گوسفندی پروتئین مورد نیاز بدن را تأمین میکند، نخود و لوبیا سرشار از فیبر و مواد معدنی هستند و سیبزمینی نیز انرژی مورد نیاز بدن را فراهم میکند.
هر وعده دیزی تهیهشده با این دستور حدود ۴۵۰ کیلوکالری انرژی دارد. در صورت حذف دنبه، این مقدار به حدود ۳۰۰ کیلوکالری کاهش پیدا میکند.
سوالات متداول درباره طرز تهیه دیزی
بهترین گوشت برای دیزی چیست؟
گوشت گردن، سردست، ماهیچه و قلوهگاه گوسفندی بهترین انتخاب برای تهیه دیزی هستند.
چرا گوشت آبگوشت دیر میپزد؟
اضافه کردن نمک در ابتدای پخت یا استفاده از گوشت نامناسب باعث افزایش زمان پخت میشود.
دیزی چند ساعت باید بپزد؟
برای رسیدن به بهترین طعم، حداقل ۵ تا ۶ ساعت پخت با حرارت ملایم توصیه میشود.
آیا میتوان دیزی را در زودپز تهیه کرد؟
بله؛ اما دیزی سنتی که با زمان طولانی روی شعله ملایم پخته میشود، عطر و طعم بسیار بهتری دارد.
جمعبندی
اکنون با طرز تهیه دیزی به روش سنتی آشنا شدید. اگر تمام مراحل و فوتوفنهای گفتهشده را رعایت کنید، نتیجه یک دیزی جاافتاده، خوشعطر و لذیذ خواهد بود که طعم آن خاطرهانگیز است.
فرصت پخت دیزی را ندارید؟
اگر زمان کافی برای تهیه دیزی در خانه ندارید، میتوانید دیزی اصل تهرانی مزه بازار را با مواد اولیه تازه، گوشت گوسفندی باکیفیت و پخت سنتی سفارش دهید و در کوتاهترین زمان، یک دیزی داغ و خوشمزه را در منزل یا محل کار تحویل بگیرید.
طرز تهیه دیزی (آبگوشت) سنتی؛ آموزش کامل دیزی اصل تهرانی با تمام فوتوفنها
اگر به غذاهای اصیل ایرانی علاقهمند باشید، بدون شک طرز تهیه دیزی یکی از جذابترین آموزشهای آشپزی برای شما خواهد بود. دیزی یا آبگوشت، یکی از قدیمیترین و محبوبترین غذاهای ایرانی است که با مواد اولیه ساده اما مقوی تهیه میشود و با پخت آرام و طولانی، طعمی بینظیر پیدا میکند.
دیزی فقط یک غذا نیست؛ بخشی از فرهنگ و خاطرات ایرانیهاست. بسیاری از ما طعم آبگوشت جاافتاده را در دورهمیهای خانوادگی، ظهرهای جمعه یا سفرههای سنتی به یاد داریم. سرو آبگوشت همراه با نان سنگک تازه، سبزی خوردن، ترشی، پیاز و دوغ، تجربهای است که کمتر غذایی میتواند جای آن را بگیرد.
شاید تصور کنید پخت دیزی کار سادهای است، اما واقعیت این است که یک دیزی جاافتاده و خوشطعم فوتوفنهای خاص خودش را دارد. انتخاب گوشت مناسب، زمان پخت، مقدار آب، زمان اضافه کردن ادویهها و حتی نوع حبوبات، همگی در کیفیت نهایی غذا تأثیرگذار هستند.
در این مقاله، طرز تهیه دیزی سنتی را بهصورت مرحلهبهمرحله آموزش میدهیم و تمام نکاتی را که برای پخت یک آبگوشت حرفهای نیاز دارید، بررسی میکنیم.
تاریخچه دیزی؛ غذای اصیل ایرانی
دیزی یا آبگوشت یکی از قدیمیترین غذاهای ایرانی است و قدمت آن به چند صد سال قبل میرسد. در گذشته که بیشتر غذاها روی آتش هیزم و داخل ظرفهای سفالی پخته میشدند، دیزی جایگاه ویژهای در سفره ایرانیان داشت.
نام «دیزی» در واقع از ظرف سفالی مخصوص پخت آن گرفته شده است. این ظرف باعث میشود حرارت بهآرامی به مواد غذایی منتقل شود و گوشت، نخود و لوبیا بهخوبی جا بیفتند.
در شهرهای مختلف ایران، انواع متفاوتی از آبگوشت طبخ میشود؛ از جمله:
-
- آبگوشت بزباش
-
- آبگوشت کشک
-
- آبگوشت گندم
-
- آبگوشت قورمهسبزی
-
- آبگوشت به
-
- آبگوشت یزدی
-
- آبگوشت کرمانی
هر منطقه با توجه به مواد اولیه محلی، دستور پخت مخصوص خود را دارد، اما دیزی کلاسیک تهرانی همچنان محبوبترین نوع آبگوشت در ایران است.
مواد لازم برای طرز تهیه دیزی (آبگوشت) سنتی
مواد زیر برای ۴ نفر مناسب است.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| گوشت گوسفندی با استخوان | ۶۰۰ گرم |
| دنبه | ۶۰ گرم |
| نخود | ۱۲۰ گرم |
| لوبیا سفید | ۱۲۰ گرم |
| پیاز متوسط | ۲ عدد |
| سیبزمینی متوسط | ۴ عدد |
| گوجهفرنگی پوره شده | ۴ عدد |
| رب گوجهفرنگی | ۱۶۰ گرم |
| زردچوبه | ۲ قاشق چایخوری |
| فلفل سیاه | ۱ قاشق چایخوری |
| دارچین | نصف قاشق چایخوری |
| نمک | به مقدار لازم |
بهترین گوشت برای تهیه دیزی
یکی از مهمترین رازهای خوشمزه شدن دیزی، انتخاب گوشت مناسب است.
بهترین قسمتهای گوشت گوسفندی برای دیزی عبارتاند از:
-
- گردن
-
- سردست
-
- ماهیچه
-
- قلوهگاه
-
- دنده
وجود استخوان در گوشت باعث خوشطعمتر شدن آبگوشت میشود. همچنین استفاده از مقدار کمی دنبه، عطر و مزه اصیل دیزی را چند برابر میکند.
آمادهسازی حبوبات
برای داشتن یک آبگوشت خوشطعم و بدون نفخ، نخود و لوبیا را ۴۸ ساعت قبل از پخت خیس کنید.
در این مدت، هر ۸ تا ۱۲ ساعت آب آن را عوض کنید.
این کار باعث میشود:
-
- نفخ حبوبات گرفته شود.
-
- زمان پخت کاهش پیدا کند.
-
- طعم دیزی بهتر شود.
طرز تهیه دیزی مرحله به مرحله
مرحله اول؛ آماده کردن مواد
گوشت، نخود، لوبیا، دنبه و پیازهای خرد شده را داخل قابلمه یا ظرف دیزی بریزید.
در صورت استفاده از ظرف سفالی، نتیجه نهایی بسیار بهتر خواهد شد.
مرحله دوم؛ اضافه کردن آب
روی مواد حدود شش برابر حجم آنها آب بریزید.
آب باید کاملاً روی گوشت و حبوبات را بپوشاند.
اگر در طول پخت آب کم شد، فقط آب جوش اضافه کنید.
هرگز از آب سرد استفاده نکنید؛ زیرا باعث افت دمای غذا و کاهش کیفیت پخت میشود.
مرحله سوم؛ جوش اولیه
پس از جوش آمدن آب، کف تشکیلشده روی سطح را با کفگیر جمع کنید.
این کار باعث میشود آبگوشت شفافتر و خوشرنگتر شود.
در همین مرحله زردچوبه را نیز اضافه کنید.
مرحله چهارم؛ شروع پخت آرام
در قابلمه را ببندید و شعله را تا حد ممکن کم کنید.
مهمترین راز یک دیزی جاافتاده، پخت آرام و طولانی است.
حداقل ۴ ساعت زمان برای این مرحله در نظر بگیرید.
مرحله پنجم؛ اضافه کردن سیبزمینی
پس از نرم شدن گوشت و حبوبات، سیبزمینیها را اضافه کنید.
میتوانید آنها را با پوست یا بدون پوست داخل قابلمه قرار دهید.
اگر از سیبزمینی ریز استفاده میکنید، ظاهر دیزی زیباتر خواهد شد.
مرحله ششم؛ اضافه کردن رب و گوجه
حدود یک ساعت مانده به پایان پخت، رب گوجهفرنگی، پوره گوجه، فلفل سیاه، دارچین و در صورت نیاز کمی ادویه مخصوص آبگوشت را اضافه کنید.
در این مرحله نمک را نیز اضافه کنید.
یک ساعت زمان کافی است تا رب کاملاً بپزد و طعم خامی آن گرفته شود.
مرحله هفتم؛ سرو دیزی
پس از آماده شدن، آب دیزی را در کاسه جداگانه بریزید.
گوشت، نخود، لوبیا، سیبزمینی و دنبه را داخل ظرف دیگری با گوشتکوب کاملاً بکوبید تا گوشتکوبیده آماده شود.
آبگوشت را همراه نان سنگک تازه، سبزی خوردن، ترشی، پیاز و دوغ سرو کنید.
این روش همان شیوه سنتی سرو دیزی در دیزیسراهای قدیمی تهران است.
فوتوفنهای طلایی طرز تهیه دیزی، انواع آبگوشت ایرانی و ارزش غذایی
فوتوفنهای طلایی برای تهیه یک دیزی جاافتاده
اگر میخواهید طرز تهیه دیزی شما نتیجهای مانند دیزیهای قدیمی و رستورانی داشته باشد، رعایت نکات زیر ضروری است.
۱. از گوشت گوسفندی تازه استفاده کنید
بهترین انتخاب برای دیزی، گوشت گردن، ماهیچه، سردست یا قلوهگاه همراه با استخوان است. استخوان و مقدار کمی چربی باعث میشوند آبگوشت طعم و عطر بهتری پیدا کند.
۲. حبوبات را بهخوبی خیس کنید
نخود و لوبیا را حداقل ۴۸ ساعت قبل از پخت خیس کنید و چند بار آب آنها را عوض کنید تا نفخشان گرفته شود و سریعتر بپزند.
۳. عجله نکنید
دیزی از آن دسته غذاهایی است که هرچه آرامتر بپزد، خوشمزهتر میشود. شعله زیاد باعث سفت شدن گوشت و افت کیفیت آبگوشت خواهد شد.
۴. نمک را در پایان اضافه کنید
اضافه کردن نمک در ابتدای پخت، گوشت و حبوبات را دیرپز میکند. بهتر است نمک را در یک ساعت پایانی اضافه کنید.
۵. رب گوجه را دیرتر اضافه کنید
اگر رب گوجهفرنگی را از ابتدا داخل قابلمه بریزید، ممکن است گوشت و حبوبات دیرتر بپزند. بهترین زمان، حدود یک ساعت مانده به پایان پخت است.
۶. آب سرد اضافه نکنید
اگر در طول پخت آب دیزی کم شد، فقط از آب جوش استفاده کنید تا روند پخت متوقف نشود.
۷. از لیموعمانی استفاده کنید
برای داشتن طعمی اصیل، سه تا چهار عدد لیموعمانی را یک ساعت قبل از پایان پخت با چنگال سوراخ کرده و داخل قابلمه بیندازید.
۸. از ادویه به اندازه استفاده کنید
زردچوبه، فلفل سیاه و مقدار کمی دارچین برای دیزی کافی است. استفاده بیش از حد از ادویه، طعم اصلی آبگوشت را تحت تأثیر قرار میدهد.
۹. دنبه را حذف نکنید
اگرچه برخی افراد دنبه را دوست ندارند، اما مقدار کمی از آن باعث میشود آبگوشت عطر و طعم سنتی خود را حفظ کند.
۱۰. گوشتکوبیده را بیش از حد نکوبید
بعد از جدا کردن آبگوشت، گوشت، نخود، لوبیا و سیبزمینی را فقط تا حدی بکوبید که بافت آن حفظ شود.
اشتباهات رایج در طرز تهیه دیزی
حتی اگر بهترین مواد اولیه را تهیه کنید، انجام چند اشتباه ساده میتواند کیفیت دیزی را کاهش دهد.
-
- استفاده از گوشت بدون استخوان
-
- اضافه کردن نمک در ابتدای پخت
-
- استفاده از آب سرد هنگام پخت
-
- کم بودن مقدار آب
-
- استفاده زیاد از رب گوجهفرنگی
-
- اضافه کردن ادویه در ابتدای پخت
-
- نخیساندن حبوبات
-
- استفاده از گوشت کمچرب
-
- پخت با شعله زیاد
-
- هم زدن مداوم مواد داخل قابلمه
با رعایت این موارد، دیزی شما بسیار خوشطعمتر خواهد شد.
انواع دیزی در شهرهای مختلف ایران
یکی از جذابیتهای آبگوشت، تنوع آن در شهرهای مختلف ایران است. هر منطقه با توجه به مواد اولیه محلی، دستور پخت مخصوص خود را دارد.
آبگوشت بزباش
در این نوع آبگوشت از سبزیهای معطر مانند تره، جعفری، شنبلیله و گشنیز استفاده میشود و طعمی نزدیک به خورشت سبزی دارد.
آبگوشت کشک
در برخی استانهای غربی ایران، کشک محلی در مراحل پایانی پخت به آبگوشت اضافه میشود و طعم متفاوتی ایجاد میکند.
آبگوشت گندم
در این مدل به جای بخشی از حبوبات، از گندم پوستکنده استفاده میشود که بافتی غلیظتر به غذا میدهد.
آبگوشت به
در فصل پاییز، برخی خانوادهها از میوه «به» برای خوشعطر کردن آبگوشت استفاده میکنند.
آبگوشت قورمهسبزی
ترکیبی از آبگوشت سنتی و خورشت قورمهسبزی که در برخی مناطق ایران طبخ میشود.
دیزی را با چه مخلفاتی سرو کنیم؟
سرو صحیح دیزی، لذت خوردن آن را چند برابر میکند.
پیشنهاد میشود کنار دیزی از این مخلفات استفاده کنید:
-
- نان سنگک تازه
-
- سبزی خوردن
-
- ترشی سیر یا ترشی مخلوط
-
- پیاز
-
- دوغ محلی
-
- فلفل سبز
-
- لیموی تازه
ارزش غذایی دیزی
دیزی یکی از کاملترین غذاهای سنتی ایرانی محسوب میشود و ترکیبی مناسب از پروتئین، کربوهیدرات، فیبر و مواد معدنی را در اختیار بدن قرار میدهد.
ارزش غذایی تقریبی هر وعده:
| ماده غذایی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| انرژی | ۴۵۰ کیلوکالری |
| پروتئین | ۳۰ گرم |
| کربوهیدرات | ۳۵ گرم |
| چربی | ۲۰ گرم |
| فیبر | ۹ گرم |
در صورتی که دنبه حذف شود، میزان کالری هر وعده به حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ کیلوکالری کاهش پیدا میکند.
خواص دیزی
دیزی علاوه بر طعم فوقالعاده، ارزش غذایی بالایی نیز دارد.
برخی از مهمترین خواص آن عبارتاند از:
-
- منبع غنی پروتئین
-
- تأمین آهن مورد نیاز بدن
-
- سرشار از ویتامینهای گروه B
-
- کمک به افزایش انرژی
-
- ایجاد احساس سیری طولانیمدت
-
- تأمین فیبر مورد نیاز بدن به دلیل وجود نخود و لوبیا
البته افرادی که رژیم کمچرب دارند یا مبتلا به برخی بیماریهای خاص هستند، بهتر است مقدار دنبه و چربی غذا را کاهش دهند.
طرز تهیه دیزی در زودپز
اگر زمان کافی ندارید، میتوانید دیزی را در زودپز تهیه کنید.
مراحل کار مشابه روش سنتی است، اما زمان پخت به حدود ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه کاهش پیدا میکند.
با این حال، دیزی پختهشده روی شعله ملایم و در مدت طولانی، عطر، طعم و بافت بهتری خواهد داشت.
آیا میتوان دیزی را فریز کرد؟
بله. پس از خنک شدن کامل، آبگوشت را در ظرف دربسته داخل فریزر نگهداری کنید.
بهتر است گوشتکوبیده و آب دیزی را جداگانه بستهبندی کنید.
برای مصرف مجدد، اجازه دهید بهآرامی یخ آن باز شود و سپس روی حرارت ملایم گرم کنید تا کیفیت و طعم غذا حفظ شود.
بله اگر بخواهیم صادقانه بگوییم سفارش دیزی از مجموعه مزه بازار آسانترین راه برای نوش جان کردن خوشمزه ترین دیزی دنیا در کمتر از یکساعته
اونم بدون آشپزی و صرف وقت برای خرید …
Hahahaha You are so good