آبگوشت یا دیزی، غذای محبوب و سنتی ایرانی، نماد دورهمی های گرم خانواده ایرانی است. در این راهنمای جامع در مزه بازار ، با بیش از ۲۰ سال تجربه آشپزی سنتی و اصیل ایرانی، قصد داریم تمام نکات طلایی و فوت و فنهای پخت آبگوشت را همراه با جزئیات کامل به شما آموزش دهیم. از انتخاب مواد اولیه گرفته تا تکنیکهای حرفهای پخت و روشهای رفع مشکلات احتمالی، همه چیز را در این مقاله خواهید آموخت.
جدول محتوایی |
اطلاعات کلیدی دستور تهیه آبگوشت
زمان بندی
| آمادهسازی مواد | 30 دقیقه |
| خیساندن حبوبات | ۸-۱۲ ساعت |
| زمان پخت در قابلمه | ۴-۵ ساعت |
| زمان پخت در زودپز | ۱-۱.۵ ساعت |
| زمان جا افتادن | ۳۰-۴۵ دقیقه |
- درجه سختی : متوسط رو به بالا
- مناسب برای: مهمانی، دورهمی خانوادگی، نذری
- کالری (هر وعده): حدود ۴۵۰ کیلوکالری
انتخاب ظرف مناسب
| ظرف | مزیت ها | معایب |
| دیزی سنگی | – پخت یکنواخت و آرام – حفظ عطر و طعم سنتی – عایق حرارتی عالی | – زمان پخت طولانی تر – نیاز به مراقبت بیشتر – شکننده بودن |
| قابلمه مسی | – هدایت حرارتی عالی – پخت یکنواخت – دوام بالا | – نیاز به قلع اندود کردن – قیمت بالا |
| قابلمه چدنی | – حفظ حرارت عالی – دوام بسیار بالا – پخت یکنواخت | – وزن زیاد – نیاز به مراقبت خاص |
| زودپز | – سرعت پخت بالا – صرفهجویی در انرژی | – احتمال له شدن مواد – طعم کمی متفاوت |
جدول مواد لازم برای تعداد نفرات مختلف
| مواد لازم | برای 4 نفر | برای 6 نفر | برای 8 نفر | برای 10 نفر | برای 15 نفر |
| گوشت گوسفندی | ۵۰۰ گرم | ۷۵۰ گرم | ۱ کیلو | ۱.۲ کیلو | ۱.۸ کیلو |
| نخود | ۲۵۰ گرم | ۳۷۵ گرم | ۵۰۰ گرم | ۶۲۵ گرم | ۹۰۰ گرم |
| لوبیا سفید | ۲۵۰ گرم | ۳۷۵ گرم | ۵۰۰ گرم | ۶۲۵ گرم | ۹۰۰ گرم |
| سیبزمینی | ۲ عدد | ۳ عدد | ۴ عدد | ۵ عدد | ۷-۸ عدد |
| پیاز | ۱ بزرگ | ۲ متوسط | ۲ بزرگ | ۳ متوسط | ۴ بزرگ |
| گوجه فرنگی | ۲ عدد | ۳ عدد | ۴ عدد | ۵ عدد | ۷-۸ عدد |
| رب گوجه | ۱ ق.غ | ۱.۵ ق.غ | ۲ ق.غ | ۲.۵ ق.غ | ۴ ق.غ |
| دنبه (اختیاری) | ۵۰ گرم | ۷۵ گرم | ۱۰۰ گرم | ۱۲۵ گرم | ۱۸۰ گرم |
جدول ادویهجات
| ادویه | برای 4 نفر | برای 6 نفر | برای 8 نفر | برای 10 نفر | برای 15 نفر |
| زردچوبه | 1 ق.غ | 1.5 ق.غ | 2 ق.غ | 2.5 ق.غ | 3.5 ق.غ |
| فلفل سیاه | 0.5 ق.چ | 0.75 ق.چ | 1 ق.چ | 1.25 ق.چ | 2 ق.چ |
| دارچین | 0.25 ق.چ | 0.5 ق.چ | 0.75 ق.چ | 1 ق.چ | 1.5 ق.چ |
| نمک | 1 ق.غ | 1.5 ق.غ | 2 ق.غ | 2.5 ق.غ | 3.5 ق.غ |
مراحل پخت آبگوشت
مرحله اول آماده سازی حبوبات
- نخود و لوبیا را از شب قبل در آب خیس کنید. چندین بار آب آن را عوض کنید تا نفخ حبوبات گرفته شود.
- صبح روز بعد، حبوبات خیس شده را به همراه مقداری آب تازه در یک قابلمه جداگانه به مدت 30 تا 45 دقیقه نیم پز کنید. توجه داشته باشید که حبوبات نباید کاملا پخته و له شوند.
مرحله دوم آماده سازی گوشت
- گوشت را به قطعات متوسط (حدود 5 سانتیمتری) قطعه قطعه کنید.
- دنبه را نیز به صورت جداگانه به قطعات کوچکتر خرد کنید.
مرحله سوم تفت دادن مواد
- یک قابلمه بزرگ (ترجیحا مسی) را روی حرارت متوسط قرار دهید و مقداری روغن داخل آن بریزید.
- یکی از پیازها را نگینی خرد کنید و در روغن تفت دهید تا کمی طلایی شود.
- سیرها را نیز ریز خرد کرده و به پیاز اضافه کنید و تفت دهید تا عطر سیر بلند شود.
- گوشت خرد شده را به پیاز و سیر اضافه کنید و به خوبی تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند و کمی سرخ شود.
- زردچوبه، فلفل سیاه و پودر دارچین را به گوشت اضافه کنید و به تفت دادن ادامه دهید تا ادویه ها به خورد گوشت بروند.
مرحله چهارم اضافه کردن حبوبات و آب
- حبوبات نیم پز شده را به همراه آب به قابلمه گوشت اضافه کنید.
- آب کافی به قابلمه اضافه کنید تا روی مواد را به طور کامل بپوشاند (حدود 8 تا 10 لیوان).
- حرارت را زیاد کنید تا آب به جوش آید. سپس حرارت را کم کنید، درب قابلمه را ببندید و اجازه دهید آبگوشت به آرامی به مدت 3 تا 4 ساعت بپزد.
[su_spoiler title=”جدول آب مصرفی” style=”fancy”]
| تعداد نفرات | مقدار آب اولیه | مقدار آب نهایی |
| برای 4 نفر | 5-6 لیوان | ۴ لیوان |
| برای 6 نفر | ۷-۸ لیوان | ۶ لیوان |
| برای 8 نفر | ۹-۱۰ لیوان | ۸ لیوان |
| برای 10 نفر | ۱۱-۱۲ لیوان | ۱۰ لیوان |
| برای 15 نفر | ۱۵-۱۶ لیوان | ۱۴ لیوان |
[/su_spoiler]
مرحله پنجم اضافه کردن سیب زمینی و گوجه فرنگی
- پس از گذشت 2 ساعت از پخت گوشت، سیب زمینی ها را پوست بگیرید و به 4 قسمت تقسیم کنید.
- گوجه فرنگیها را نیز بشویید و به 4 قسمت تقسیم کنید.
- سیب زمینی و گوجه فرنگیها را به همراه لیمو عمانی (که با چنگال چند سوراخ در آنها ایجاد کردهاید) به قابلمه اضافه کنید.
مرحله ششم اضافه کردن رب گوجه فرنگی
- در یک تابه کوچک، پیاز دیگر را نگینی خرد کرده و در مقداری روغن تفت دهید تا طلایی شود.
- رب گوجه فرنگی را به پیاز اضافه کنید و به خوبی تفت دهید تا رنگ رب باز شود و بوی خامی آن گرفته شود.
- مخلوط رب و پیاز را به قابلمه آبگوشت اضافه کنید و هم بزنید.
مرحله هفتم کوبیدن دنبه (اختیاری)
- اگر از دنبه استفاده میکنید، در 30 دقیقه آخر پخت، دنبهها را از قابلمه خارج کنید و با گوشتکوب به خوبی بکوبید تا له شوند. سپس دنبه کوبیده شده را دوباره به قابلمه اضافه کنید.

مرحله هشتم اضافه کردن نمک و زعفران
- در 15 دقیقه آخر پخت، نمک را به آبگوشت اضافه کنید.
- زعفران دم کرده را نیز در صورت تمایل به آبگوشت اضافه کنید و هم بزنید.
مرحله نهم جا افتادن آبگوشت
- پس از اضافه کردن نمک و زعفران، اجازه دهید آبگوشت به مدت 15 دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بپزد تا جا بیفتد و طعمها به خوبی با هم ترکیب شوند.
[su_spoiler title=”جدول زمان بندی پخت” style=”fancy”]
| تعداد نفرات | زمان کل پخت | تفت دادن | جوشاندن اولیه | پخت اصلی | جا افتادن |
| برای 4 نفر | ۳-۴ ساعت | ۱۵ دقیقه | ۳۰ دقیقه | ۲ ساعت | ۳۰ دقیقه |
| برای 6 نفر | ۳.۵-۴ ساعت | ۲۰ دقیقه | ۴۵ دقیقه | ۲.۵ ساعت | ۳۰ دقیقه |
| برای 8 نفر | ۴-۵ ساعت | ۲۵ دقیقه | ۱ ساعت | ۳ ساعت | ۴۵ دقیقه |
| برای 10 نفر | ۴.۵-۵ ساعت | ۳۰ دقیقه | ۱.۵ ساعت | ۳.۵ ساعت | ۴۵ دقیقه |
| برای 15 نفر | ۵-۶ ساعت | ۴۰ دقیقه | ۲ ساعت | ۴ ساعت | ۱ ساعت |
[/su_spoiler]
مرحله آخر سرو آبگوشت
- آبگوشت را در ظرف مورد نظر سرو کنید. معمولا آب آبگوشت را در کاسهای جداگانه ریخته و نان سنگک یا تافتون در آن ترید میکنند.
- گوشت، سیب زمینی و حبوبات را نیز در ظرفی دیگر کشیده و با نان، پیاز، سبزی خوردن، ترشی و دوغ سرو کنید.
[su_spoiler title=”جدول مخلفات پیشنهادی” style=”fancy”]
| تعداد نفرات | نان سنگک | پیاز خام | سبزی خوردن | لیمو | ترشی |
| برای 4 نفر | ۱ عدد | ۲ عدد | ۲۰۰ گرم | ۲ عدد | ۲۰۰ گرم |
| برای 6 نفر | ۱.۵ عدد | ۳ عدد | ۳۰۰ گرم | ۳ عدد | ۳۰۰ گرم |
| برای 8 نفر | ۲ عدد | ۴ عدد | ۴۰۰ گرم | ۴ عدد | ۴۰۰ گرم |
| برای 10 نفر | ۲.۵ عدد | ۵ عدد | ۵۰۰ گرم | ۵ عدد | ۵۰۰ گرم |
| برای 15 نفر | ۴ عدد | ۸ عدد | ۷۵۰ گرم | ۸ عدد | ۷۵۰ گرم |
[/su_spoiler]
تکنیکهای حرفهای پخت آبگوشت
[su_spoiler title=”تکنیک تفت دادن حرفهای” open=”yes” style=”fancy”]
– خشک کردن کامل گوشت با دستمال
– رسیدن به دمای محیط (۳۰ دقیقه قبل از پخت)
– تفت دادن در چند مرحله با فاصله
– تفت دادن هر سمت حداقل ۳-۴ دقیقه
– اضافه کردن زردچوبه در انتهای تفت دادن
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”تکنیک لعابگیری” style=”fancy”]
– استفاده صحیح از دنبه:
– برش به قطعات ریز
– تفت دادن جداگانه
– کوبیدن در زمان مناسب
– کنترل دقیق آب:
– نسبت ۸-۱۰ لیوان آب برای هر کیلو گوشت
– استفاده از آب جوش
– کاهش تدریجی آب [/su_spoiler]
[su_spoiler title=”حرارت های پخت آبگوشت” style=”fancy”]
– مرحله اول (تفت دادن): حرارت زیاد
– مرحله دوم (جوشاندن): حرارت متوسط رو به بالا
– مرحله سوم (پخت): حرارت متوسط رو به پایین
– مرحله چهارم (جا افتادن): حرارت بسیار کم
[/su_spoiler]
نکات طلایی سرآشپزها
[su_spoiler title=”انتخاب مواد اولیه” style=”fancy”]
– گوشت: گردن یا ماهیچه گوسفند با چربی متعادل
– حبوبات: تازه و درشت
– سیبزمینی: سفت و تازه
– پیاز: درشت و تازه
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”زمانبندی اضافه کردن مواد” style=”fancy”]
– ابتدا: گوشت و پیاز
– بعد از تغییر رنگ: حبوبات
– ۲ ساعت مانده: سیبزمینی
– ۱ ساعت مانده: لیمو عمانی
– ۳۰ دقیقه آخر: نمک
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”تکنیک های طعم دهی” style=”fancy”]
– استفاده از چند نوع پیاز (سرخ شده و درسته)
– افزودن سیر تازه له شده
– استفاده از چوب دارچین
– افزودن برگ بو
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”روش های سرو حرفه ای” style=”fancy”]
سرو سنتی
– جداسازی آب و گوشت
– کوبیدن گوشت و حبوبات
– ارائه با نان سنگک تازه
سرو مجلسی
– استفاده از کاسههای سفالی
– تزیین با پیاز داغ
– ارائه با مخلفات متنوع
مخلفات ضروری
– نان سنگک تازه
– پیاز خام
– سبزی خوردن تازه
– ترشی لیته یا لیمو
[/su_spoiler]
عیب یابی و رفع مشکلات احتمالی
[su_spoiler title=”مشکل: آبگوشت بی مزه است” style=”fancy”]
- استفاده از گوشت گردن یا قلم گوسفند به همراه استخوان (حداقل ۳۰٪ استخوان)
- تفت دادن گوشت و پیاز به مدت حداقل ۱۵ دقیقه روی حرارت متوسط
- استفاده از ترکیب ادویهجات تازه: زردچوبه + فلفل سیاه + دارچین
- اضافه کردن ۲-۳ عدد لیمو عمانی در ۱ ساعت آخر پخت
- استفاده از دنبه تازه (۱۰۰-۱۵۰ گرم برای ۸ نفر)
- کوبیدن بخشی از نخود پخته شده و برگرداندن به آبگوشت
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”مشکل: گوشت سفت میماند” style=”fancy”]
- استفاده از گوشت تازه (حداکثر ۲۴ ساعت از ذبح گذشته باشد)
- برشهای یکسان ۵-۶ سانتیمتری
- پخت با حرارت بسیار ملایم به مدت ۴-۵ ساعت
- عدم استفاده از نمک در ابتدای پخت
- اطمینان از جوشش مداوم و آرام آبگوشت
- استفاده از آب جوش برای اضافه کردن آب در حین پخت
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”مشکل: حبوبات خوب پخته نمیشوند ” style=”fancy”]
- خیساندن حبوبات به مدت ۱۲ ساعت در آب ولرم
- تعویض آب خیساندن هر ۴ ساعت
- عدم استفاده از حبوبات کهنه (بیش از ۶ ماه)
- اضافه نکردن نمک تا پخت کامل حبوبات
- جوشاندن اولیه حبوبات به مدت ۳۰ دقیقه قبل از اضافه کردن به آبگوشت
- استفاده از آب نرم (در صورت سختی آب، کمی جوش شیرین اضافه کنید)
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”مشکل: آبگوشت لعاب نمیگیرد ” style=”fancy”]
- تنظیم نسبت آب (برای هر کیلو گوشت ۸-۱۰ لیوان آب)
- کوبیدن ۲۰٪ از نخود پخته شده
- استفاده از دنبه تازه و کوبیدن آن در اواخر پخت
- پخت با حرارت بسیار ملایم
- استفاده از قابلمه مناسب (ترجیحاً دیزی یا قابلمه چدنی)
- اجتناب از هم زدن زیاد در طول پخت
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”مشکل: آبگوشت بوی نامطبوع میدهد ” style=”fancy”]
- شستشوی کامل گوشت با آب ولرم
- تفت دادن کامل گوشت تا خروج آب آن
- استفاده از پیاز و سیر تازه در ابتدای پخت
- اضافه کردن چوب دارچین تازه
- استفاده از برگ بو (۲-۳ عدد)
- اطمینان از تازه بودن دنبه
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”مشکل: سیبزمینیها له میشوند ” style=”fancy”]
- استفاده از سیبزمینی سفت و تازه
- برشهای درشت (۴-۶ قسمت برای هر سیبزمینی)
- اضافه کردن در ۱ ساعت آخر پخت
- عدم هم زدن زیاد پس از اضافه کردن سیبزمینی
- نگهداری سیبزمینیها در آب سرد قبل از استفاده
[/su_spoiler]
[su_spoiler title=”مشکل: آبگوشت شور یا کمنمک میشود ” style=”fancy”]
- اضافه کردن نمک در ۱ ساعت آخر
- استفاده از نمک دریا به جای نمک یددار
- افزودن تدریجی نمک و تست مزه
- در صورت شوری: اضافه کردن سیبزمینی خام
- محاسبه دقیق نمک (۱ قاشق غذاخوری برای هر ۸ نفر)
[/su_spoiler]
نکات تکمیلی برای پخت آبگوشت
| انتخاب گوشت | بهترین گوشت برای آبگوشت، گوشت گوسفندی با استخوان و چربی است. استفاده از گوشت گوساله نیز امکانپذیر است، اما طعم آبگوشت گوسفندی لذیذتر خواهد بود. |
| نوع حبوبات | میتوانید از نخود و لوبیا چیتی یا لوبیا قرمز نیز به جای لوبیا سفید استفاده کنید. |
| میزان آب | مقدار آب اضافه شده به آبگوشت باید به گونهای باشد که پس از پخت کامل، آبگوشت نه خیلی غلیظ و نه خیلی رقیق باشد. |
| زمان پخت | زمان پخت آبگوشت به نوع گوشت و حرارت شعله بستگی دارد. به طور کلی، پخت آبگوشت حدود 4 تا 5 ساعت زمان میبرد. |
| استفاده از زودپز | برای تسریع در پخت آبگوشت، میتوانید از زودپز استفاده کنید. در این صورت، زمان پخت به حدود 1.5 تا 2 ساعت کاهش مییابد. |
| طعم دهنده ها | علاوه بر ادویههای ذکر شده، میتوانید از برگ بو، چوب دارچین و چند عدد هل نیز برای خوش عطر شدن آبگوشت استفاده کنید. |
| کوبیدن گوشت | برخی افراد گوشت آبگوشت را پس از پخت، از استخوان جدا کرده و با گوشتکوب میکوبند و به صورت گوشت کوبیده سرو میکنند. |
فوت و فن های پخت آبگوشت
| راز لعابدار شدن آبگوشت | برای اینکه آبگوشت شما لعابدار و غلیظ شود، میتوانید از یک قاشق غذاخوری آرد گندم یا آرد نخودچی استفاده کنید. آرد را در کمی آب سرد حل کرده و در اواسط پخت به آبگوشت اضافه کنید. |
| راز خوشرنگ شدن آبگوشت | برای خوشرنگ شدن آبگوشت، میتوانید از زعفران دم کرده استفاده کنید. همچنین، تفت دادن رب گوجه فرنگی قبل از اضافه کردن به آبگوشت، به خوشرنگ شدن آن کمک میکند. |
| راز خوشطعم شدن آبگوشت | استفاده از ادویههای تازه و مرغوب، تفت دادن گوشت به همراه پیاز و سیر و اضافه کردن لیمو عمانی، از جمله عواملی هستند که به خوشطعم شدن آبگوشت کمک میکنند. |
| جلوگیری از وا رفتن سیب زمینی | برای جلوگیری از وا رفتن سیب زمینیها در آبگوشت، آنها را به صورت درشت خرد کنید و در اواخر پخت به آبگوشت اضافه کنید. |
| استفاده از سبزیجات معطر | میتوانید از سبزیجات معطری مانند مرزه، ترخون و شنبلیله (خشک یا تازه) در اواخر پخت به آبگوشت اضافه کنید تا عطر و طعم بینظیری به آن ببخشید. |
| استفاده از گوجه سبز یا غوره | در فصل بهار میتوانید از گوجه سبز و در فصل تابستان از غوره برای طعم ترش و ملایم تر شدن آبگوشت استفاده کنید. |
خواص تغذیهای آبگوشت
[su_spoiler title=”خواص تغذیه ای” style=”fancy”]
آبگوشت به دلیل داشتن مواد مغذی فراوان، یک غذای کامل و پرخاصیت محسوب میشود. برخی از خواص تغذیهای آبگوشت عبارتند از:
- منبع غنی از پروتئین : گوشت موجود در آبگوشت، منبع غنی از پروتئین است که برای عضلهسازی، ترمیم بافتها و تقویت سیستم ایمنی بدن ضروری است.
- منبع آهن : گوشت قرمز، منبع خوبی از آهن است که برای پیشگیری از کمخونی و بهبود اکسیژنرسانی به سلولهای بدن ضروری است.
- منبع فیبر : حبوبات موجود در آبگوشت، منبع غنی از فیبر هستند که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کنترل قند خون و کاهش کلسترول کمک میکنند.
- منبع ویتامینها و مواد معدنی : آبگوشت حاوی ویتامینهای گروه B، ویتامین C، پتاسیم، منیزیم و روی است که برای سلامتی بدن ضروری هستند.
[/su_spoiler]
نکات بهداشتی در پخت آبگوشت
[su_spoiler title=”نکات بهداشتی” style=”fancy”]
- قبل از پخت آبگوشت، دستهای خود را به خوبی با آب و صابون بشویید.
- از گوشت تازه و سالم استفاده کنید.
- حبوبات را به خوبی بشویید و از سالم بودن آنها اطمینان حاصل کنید.
- از ظروف تمیز و بهداشتی برای پخت آبگوشت استفاده کنید.
- آبگوشت پخته شده را بیش از دو روز در یخچال نگهداری نکنید.
[/su_spoiler]
و در آخر نوش جان!
![]()
|
طرز تهیه آبگوشت یا دیزی برای 8 نفر

میخواهید یک آبگوشت مجلسی و خوشمزه برای 8 نفر بپزید؟ در مزه بازار، دستور پخت آبگوشت اصیل ایرانی، از انتخاب گوشت و حبوبات تا زمان پخت و ادویههای مخصوص را قدم به قدم یاد بگیرید و یک ضیافت شاهانه ایرانی را تجربه کنید!
نوع: غذای اصلی
سبک آشپزی: اصیل ایرانی
کلمات کلیدی: دیزی,آبگوشت
بازده دستور آشپزی: برای 8 نفر
زمان تهیه: PT13H15M
زمان پخت و پز: PT5H15M
زمان کل: PT18H30M
مواد لازم دستور آشپزی:
- گوشت: 1 کیلوگرم (گوشت گوسفندی با استخوان و چربی، شامل 500 گرم ماهیچه و 500 گرم دنده)
- نخود و لوبیا سفید: مجموعا 500 گرم (250 گرم نخود و 250 گرم لوبیا سفید)
- سیب زمینی: 4 عدد متوسط
- گوجه فرنگی: 4 عدد متوسط
- پیاز: 2 عدد بزرگ
- سیر: 4 حبه
- رب گوجه فرنگی: 2 قاشق غذاخوری
- لیمو عمانی: 4 عدد
- دنبه: 100 گرم (دلخواه)
- روغن: به مقدار لازم
- نمک، فلفل سیاه، زردچوبه و پودر دارچین: به مقدار لازم
- زعفران دم کرده: 2 قاشق غذاخوری (دلخواه)
- آب: به مقدار لازم
دستورالعملهای آشپزی:
آماده سازی حبوبات:
آماده سازی گوشت:
تفت دادن مواد:
اضافه کردن حبوبات و آب:
اضافه کردن سیب زمینی و گوجه فرنگی:
اضافه کردن رب گوجه فرنگی:
اضافه کردن نمک و زعفران:
جا افتادن آبگوشت:
5

دیزی بار













دسر بار


نوش بار

نان بار

اضافات










